HomeReceptenFAQKooktechniekenTell a friendOver studentenkeukenMeer infoGames
Voedingscentrum
 
Bacteriën en virussen
 
Startercultuur
Enkele levensmiddelen krijgen hun aantrekkelijke eigenschappen door de groei van bacteriën. Zo is yoghurt melk die zijn smaak en dikte te danken heeft aan bepaalde bacteriën die in die melk zijn uitgegroeid. Dat mogen geen willekeurige bacteriën zijn. Om er voor te zorgen dat de juiste bacteriën hun werk doen, worden ze aan de grondstof toegevoegd. Dit wordt een startercultuur genoemd.
 
Wat zijn bacteriën en wat doe je ertegen?
Bacteriën zijn eencellige micro-organismen die in grote verscheidenheid in en om ons heen voorkomen. De meeste zijn goedaardig, maar een aantal kunnen ons ziek maken. Hygiëne is belangrijk om te vermijden dat ziekmakende bacteriën toeslaan. Salmonella, Campylobacter en Listeria zijn voorbeelden van ziekmakende bacteriën. Virussen worden vaak in één adem genoemd met deze ziekteverwekkende bacteriën omdat ze minstens even lastig kunnen zijn. Maar virussen zijn anders omdat ze zich niet zelfstandig vermeerderen en verplaatsen. Hygiëne is ook het belangrijkste middel tegen virussen.
 
Virussen, verspreid via ontlasting?
Sommige ziekten verspreiden zich door middel van virussen. In tegenstelling tot bacteriën kunnen virussen zich niet zelfstandig vermeerderen en verplaatsen. Voor hun vermenigvuldiging bedienen virussen zich van bacteriën of cellen van andere organismen. Pas sinds een aantal jaren is bekend dat veel (ongeveer 30%) van de voedselinfecties niet door bacteriën maar door virussen veroorzaakt worden. Om risico’s te voorkomen, moeten we dezelfde maatregelen in acht nemen als tegen bacteriële voedselinfecties: hygiëne, oppassen met rauw vlees en oppassen met ander water dan leiding water.
In de ontlasting kunnen grote hoeveelheden virussen voorkomen die via de handen voor besmetting kunnen zorgen. Je hoeft niet veel virus binnen te krijgen om ook ziek te worden en je een nieuwe verspreidingsbron van het virus wordt. Besmetting via ontlasting lijkt onwaarschijnlijk, maar komt op grote schaal voor.
 
Voedselinfectie/voedselvergiftiging: komt het vaak voor?
Wanneer de hygiëne bij de voedselproductie onvoldoende is, kan een ziekteverwekkende bacterie, virus of parasiet één of meerdere consumenten ziek maken. De ziekteverschijnselen blijven vrijwel altijd beperkt tot verstoring van de spijsvertering met klachten als buikpijn, diarree, buikkrampen, soms overgeven en hoofdpijn of koorts. Ernstiger ziekteverschijnselen zijn er af en toe. Een dodelijke afloop komt zelden voor, naar schatting gemiddeld 25 gevallen per jaar. Omdat niet iedereen met voedselvergiftiging naar de dokter gaat, is het geschatte aantal een kwart tot één miljoen zieken per jaar.
Er is een verschil tussen voedselinfectie en voedselvergiftiging. Bij een vergiftiging is een vergif de oorzaak dat bijvoorbeeld door een bacterie is gemaakt. Bij een infectie is een bacterie/virus/parasiet zelf de oorzaak voor een storing van de spijsvertering. Bij een infectie kan het een dag, of meerdere dagen duren voordat je er ziek van wordt, bij een vergiftiging duurt het nooit zo lang.